Mừng năm mới, mừng chúng ta mong muốn bản thân sẽ có nhiều mới mẻ trong 2026 nên năm nay trường mình có lì xì lớn, ưu đãi 40% cho 35 khóa học ở website truongvuilen.com.

Ngoài ra thì trường mình vừa có thay đổi chính sách giá. Sự thay đổi lớn đầu tiên về giá sau 8 năm thành lập. Các khóa học giá 1.800.000 và 1.500.000 sẽ có giá mới lần lượt là 1.500.000 và 1.200.000. Hi vọng sự thay đổi này cũng mang lại nhiều cơ hội để bạn bước chân vào trường vui lên tụi mình.

🎊🎊 THÔNG TIN CHUNG

Bạn được mua không giới hạn 35 khóa học (ưu đãi thông thường trong năm là giới hạn tối đa 2-4 khóa, tùy đợt ưu đãi) với mức ưu đãi 40%/ khóa. Ưu đãi này áp dụng cho 35 khóa học của trường Vui Lên với 3 chủ đề lớn là thấu hiểu bản thân, phát triển bản thân và chữa lành bản thân.

Ưu đãi đã được trừ thẳng vào học phí khọc học nên bạn không cần nhập mã hay làm thêm bất kì điều gì.

🪄🪄 ĐÂU LÀ KHÓA HỌC PHÙ HỢP? 🪄🪄

Nếu bạn cảm thấy bối rối vì trường có quá nhiều khóa học, bạn đọc thêm hướng dẫn bên dưới để tìm được khóa học phù hợp với nhu cầu của bản thân nhen.

Nhu cầu thấu hiểu bản thân, bạn hãy tham khảo kĩ lớp: Yêu thương chính mình |Khám phá và phát triển điểm mạnh |Vượt bẫy tâm trí |Trò chuyện bình an

Nhu cầu chữa lành tổn thương, bạn hãy tham khảo kĩ lớp: Giải phóng cảm xúc EFT | Đi tìm ý nghĩa cuộc sống | Thực hành thiền cho người mới bắt đầu | Yêu người | 21 ngày thực hành biết ơn.

Nhu cầu phát triển bản thân, bạn hãy tham khảo kĩ lớp: Tư duy phản biện |Kỹ năng tự học | Kỹ năng thay đổi thói quen | Kỹ năng làm việc hiệu quả | Kỹ năng Coaching

Nhu cầu tìm hiểu về chính mình và thậm chí là giúp người khác hiểu thêm được bản thân họ, bạn tham khảo 2 lớp Tarot cho người mới bắt đầu và Tarot thực hành.

Nhu cầu muốn biến đọc sách thành nghề thứ 2. Bạn tham khảo workshop Biến đọc sách thành nghề thứ 2. Đừng quên bổ trợ thêm kỹ năng bằng khóa Kỹ năng đọc sách và CLB phân tích sách Vui Lên.

Bạn xem toàn bộ các khóa học ở đây

🕐 🕞 THỜI GIAN SỬ DỤNG ƯU ĐÃI

• Ưu đãi kéo dài từ 11/2/ - 15/2/2026 (chủ nhật, 28 âm lịch)
• Bạn cần đăng kí và thanh toán trước 15/2 để đảm bảo nhận được ưu đãi 40%

🪄🪄 TƯ VẤN KHÓA HỌC

• Nếu bạn vẫn còn phân vân về nội dung khóa học, mức độ phù hợp với bản thân thì có thể chat trực tiếp với anh Vui Lên bằng cách bấm vào đường link nhé, facebook page Trường Vui Lên, tiktok hoặc Zalo (Yen)

Chào bạn,

Đến hẹn lại lên, ưu đãi 10% cho 3 gói membership mỗi năm một lần đã quay trở lại.

Với membership 2026, trong 365 ngày, bạn sẽ được

• Tham gia học từ 15 - 27 khóa học với ưu đãi hơn 80%
• Chat trực tiếp với anh Vui Lên qua Zalo để làm rõ, giải đáp thắc mắc trong quá trình học
• Tham gia các group thực hành, group membership để tạo ra sự kết nối trong quá trình thực hành
• Tham gia các buổi membership meeting hàng tháng với anh Vui Lên để trải nghiệm, đặt câu hỏi cho quá trình thực hành của bản thân
• Sử dụng 8 chat bot AI do anh Vui Lên thiết kế riêng cho membership để ôn bài, thực hành và hỏi đáp 24/7 . Bấm vào đây để thử nghiệm 01 phiên Coaching với AI
• Ưu đãi 20 - 25% các khóa học khác (bao gồm cả khóa Thực hành và phát triển trí tuệ cảm xúc), dịch vụ (coaching) của trường Vui Lên

Chi tiết 3 gói membership

Bạn tiết kiệm tới 80% học phí khi tham gia membership so với mua lẻ từng khóa học

Membership phát triển bản thân | 15 khóa học

Dành cho các bạn muốn phát triển bản thân ở khía cạnh thói quen, tư duy phản biện, đọc sách, tự học, thực hành thiền.

Học phí gốc là 5.130.000. Học phí sau khi ưu đãi 10% là 4.617.000

Membership thấu hiểu bản thân | 13 khóa học

Dành cho các bạn mong muốn thấu hiểu bản thân ở các khía cạnh như Giá trị sống, điểm mạnh, cảm xúc, tư duy... Những công cụ như Viết, thiền, kỹ năng đặt câu hỏi sẽ là người bạn đồng hành đắc lực để bạn bắt đầu khám phá bản thân.

Học phí gốc là 5.110.000. Học phí sau khi ưu đãi 10% là 4.599.000

Membership Trường Vui Lên | 27 khóa học

Dành cho bạn nào muốn khám phá, phát triển toàn diện bản thân với 27 khóa học

Học phí gốc là 6.975.000. Học phí sau khi ưu đãi 10% là 6.277.500

Thời gian ưu đãi

Bắt đầu từ 6/1/2026 đến hết 15/1/2026

Bạn bấm vào đây để tham khảo nội dung chi tiết cả 3 gói membership.

Bấm vào đây để chat với anh Vui Lên nếu bạn cần tư vấn thêm về khóa học.

Hẹn gặp bạn trên hành trình thấu hiểu, làm lành và phát triển bản thân cùng trường Vui Lên ^^

Đây là lần hiếm hoi 33 khóa học của trường Vui Lên đồng loạt ưu đãi 40%, phần vì là sinh nhật, phần là để đền bù cho sự lặn ngụp trong nửa năm qua của Vui Lên. Cơ hội tốt nhất để bạn bước chân vào hành trình thấu hiểu, phát triển bản thân cùng cộng đồng Trường Vui Lên nha.

🎊🎊 THÔNG TIN CHUNG

Bạn được mua không giới hạn 33 khóa học (thường là giới hạn tối đa 2-4 khóa, tùy đợt ưu đãi) với mức ưu đãi 40%/ khóa. Ưu đãi này áp dụng cho 33 khóa học của trường Vui Lên với 3 chủ đề lớn là thấu hiểu bản thân, phát triển bản thân và chữa lành bản thân.

Ưu đãi đã được trừ thẳng vào học phí khọc học nên bạn không cần nhập mã hay làm thêm bất kì điều gì.

🎁🎁 QUÀ TẶNG KÈM

Với đơn hàng từ 1.500.000 trở lên. Bạn sẽ được tặng miễn phí 01 khóa học của trường trên nền tảng Udemy. Bạn sẽ được chọn 1 trong 3 khóa học, bao gồm:

1. Kỹ năng Coaching (trị giá 1.299.000)
2. Khám phá và nuôi dưỡng giá trị sống (giá 1.299.000)
3. Resilience - Xây dựng sức bật tinh thần (giá 1.299.000)

3 khóa học này đều có giá thấp hơn các khóa cùng tên ở truongvuilen.com vì 3 khóa học này chỉ gồm video nội dung kiến thức, không bao gồm việc xem lại nội dung các buổi livestream.

Cả 3 khóa này cũng đang là khóa học được Udemy chọn vào chương trình Udemy Business để phục vụ cho các doanh nghiệp ở Việt Nam với đánh giá lần lượt là:  4.8/5 cho lớp Khám phá và nuôi dưỡng giá trị sống và 4.7/5 cho lớp Resilience - Xây dựng sức bật tinh thần. Khóa Kỹ năng Coaching là khóa mới nhất được thêm vào danh sách Udemy Business.

Trường sẽ chủ động liên hệ với bạn để hướng dẫn và tặng 1 trong 3 khóa này theo nhu cầu của bạn.

🪄🪄 ĐÂU LÀ KHÓA HỌC PHÙ HỢP? 🪄🪄

Nếu bạn cảm thấy bối rối vì trường có quá nhiều khóa học, bạn đọc thêm hướng dẫn bên dưới để tìm được khóa học phù hợp với nhu cầu của bản thân nhen.

Nhu cầu thấu hiểu bản thân, bạn hãy tham khảo kĩ lớp: Yêu thương chính mình |Khám phá và phát triển điểm mạnh |Vượt bẫy tâm trí |Trò chuyện bình an

Nhu cầu chữa lành tổn thương, bạn hãy tham khảo kĩ lớp: Giải phóng cảm xúc EFT | Đi tìm ý nghĩa cuộc sống | Thực hành thiền cho người mới bắt đầu | Yêu người | 21 ngày thực hành biết ơn.

Nhu cầu phát triển bản thân, bạn hãy tham khảo kĩ lớp: Tư duy phản biện |Kỹ năng tự học | Kỹ năng thay đổi thói quen | Kỹ năng làm việc hiệu quả | Kỹ năng Coaching

Nhu cầu tìm hiểu về chính mình và thậm chí là giúp người khác hiểu thêm được bản thân họ, bạn tham khảo 2 lớp Tarot cho người mới bắt đầu và Tarot thực hành.

Bạn xem toàn bộ các khóa học ở đây

🕐 🕞 THỜI GIAN SỬ DỤNG ƯU ĐÃI

• Ưu đãi kéo dài từ 26/7 - 31/7/2025 (thứ 5)
• Khóa học quà tặng sẽ được liên hệ và gửi tới bạn sau ngày 1/8/2025

❗❗ LƯU Ý

• Bạn cần thanh toán trước 31/7 để đảm bảo nhận được ưu đãi 40% cho 33 khóa học của trường.
• Quà tặng khóa học miễn phí chỉ dành cho những đơn hàng có giá trị trên 1.500.000 VND (tức bạn mua ít nhất là 2 khóa học trong đợt ưu đãi này)

Làm hài lòng người khác, mình thì sao?

Bạn có bao giờ tự hỏi tại sao mình lại hay cố gắng làm hài lòng người khác đến mức quên mất nhu cầu của chính mình? Hay vì sao bạn cảm thấy khó từ chối khi người khác nhờ vả, dù bản thân không thực sự muốn? Khóa học miễn phí “Làm hài lòng người khác, mình thì sao?” sẽ giúp bạn hiểu sâu sắc về xu hướng này – gọi là people pleasing – và tìm ra cách sống cân bằng, lành mạnh hơn.

Vì sao ta hay làm hài lòng người khác?

Xu hướng làm hài lòng người khác thường bắt nguồn từ trải nghiệm tuổi thơ và môi trường gia đình. Khi còn nhỏ, trẻ con dùng hành vi, tiếng khóc để được quan tâm và yêu thương. Dần dần, trẻ học cách làm hài lòng ba mẹ, thầy cô để được chấp nhận. Nếu lớn lên trong môi trường nghiêm khắc, áp lực hoặc thiếu sự thấu hiểu, xu hướng này có thể trở nên mạnh mẽ hơn.

Ngoài ra, việc thiếu kỹ năng đối diện cảm xúc và thiếu hình mẫu dứt khoát lành mạnh cũng khiến ta dễ rơi vào vòng xoáy này.

Những niềm tin “giam giữ” khiến ta khó nói “không”

Sợ bị từ chối, bị bỏ rơi nếu không chiều ý người khác.

Tin rằng chỉ khi làm hài lòng người khác mới được yêu thương.

Nghĩ rằng tránh mâu thuẫn thì tốt hơn.

Sợ bị đánh giá là ích kỷ nếu không đồng ý.

Cho rằng nhu cầu của bản thân không quan trọng bằng nhu cầu của người khác.

Những niềm tin này khiến bạn chịu áp lực lớn và dễ mất đi sự tự chủ.

8 dấu hiệu phổ biến của xu hướng làm hài lòng người khác

Khó từ chối, hay cảm thấy tội lỗi khi nói “không”.

Quá lo lắng, bận tâm người khác nghĩ gì về mình.

Sợ bị đánh giá là ích kỷ khi bảo vệ bản thân.

Ít dành thời gian cho bản thân, bận đáp ứng nhu cầu người khác.

Thường xuyên xin lỗi, nhận lỗi dù không phải mình sai.

Giả vờ đồng ý, giả vờ thân thiện để được người khác thích.

Nhạy cảm với lời phê bình, dễ cá nhân hóa đánh giá.

Tránh né mâu thuẫn, căng thẳng trong các mối quan hệ.

6 quyền quan trọng bạn cần nhận thức để bảo vệ bản thân

Quyền được nói “không” khi không muốn hoặc không thể.

Quyền ưu tiên nhu cầu và cảm xúc bản thân mà không tội lỗi.

Quyền đặt giới hạn rõ ràng về thời gian, không gian, cơ thể, cảm xúc.

Quyền thể hiện cảm xúc thật và được tôn trọng.

Quyền thay đổi ý kiến và quyết định mà không cần giải thích.

Quyền yêu cầu được tôn trọng và đối xử công bằng.

Làm hài lòng người khác và mất lòng người khác – Cần sự cân bằng

Cuộc sống là sự đan xen giữa việc làm hài lòng và làm mất lòng người khác. Quan trọng là bạn có thể làm điều đó có ý thức, có sự tự chủ, giữ được lòng tự trọng.

Làm mất lòng có ý thức nghĩa là bạn biết khi nào cần từ chối, biết thiết lập giới hạn để bảo vệ chính mình, không làm tổn thương người khác một cách vô ý.

Sự thật về việc từ chối người khác

Từ chối là từ chối yêu cầu, không phải từ chối con người.

Từ chối là sống đúng với giá trị sống của bản thân.

Từ chối là bạn được chứ không chỉ là mất.

Từ chối là biểu hiện của sự thành thật với chính mình và người khác.

Thiết lập giới hạn: Giúp bạn an toàn và tự tin hơn

Giới hạn là ranh giới vô hình nhưng rất quan trọng giúp bạn bảo vệ:

Cơ thể: Ai được phép chạm và không.

Cảm xúc: Quyền được cảm nhận, chia sẻ mà không bị phán xét.

Vật chất: Tài sản, đồ dùng cá nhân cần được tôn trọng.

Thời gian: Bảo vệ thời gian cá nhân khỏi bị xâm phạm.

Các bước thiết lập và duy trì giới hạn

Xác định giới hạn rõ ràng, cụ thể cho bản thân.

Truyền thông thẳng thắn, nhẹ nhàng với người khác về giới hạn đó.

Chuẩn bị tinh thần đối mặt với thử thách, phản ứng từ người khác.

Kiên trì bảo vệ giới hạn để duy trì mối quan hệ lành mạnh và tôn trọng.

Kết luận

Hiểu và nhận diện xu hướng làm hài lòng người khác giúp bạn có hành trình sống thật với chính mình hơn, biết bảo vệ bản thân mà vẫn giữ được các mối quan hệ lành mạnh, ý nghĩa. Bạn bấm vào đây để có thể học miễn phí toàn bộ kiến thức bên trên một cách chi tiết hơn, đi kèm với những thực hành hữu ích nha.

Chào bạn,

8/3 này trường có ưu đãi 40% cho các khóa học + tặng miễn phí khóa overthinking cho các bạn nữ mua khóa học đợt này nhen.

🎉 QUÀ TẶNG DÀNH RIÊNG CHO BẠN 🎉

👉 Nếu bạn là nữ, bạn sẽ được mua tối đa 3 khóa học với mức giảm giá 40% cho mỗi khóa khi bạn mua bất kỳ khóa học nào tại truongvuilen.com từ nay đến thứ Hai, 10/3

👉 Bên cạnh đó, bạn sẽ được tặng ngay khóa Vượt qua Overthinking - Làm bạn với suy nghĩ trên Udemy, trị giá 1.299.000 VNĐ.

👉 Còn nếu bạn là nam, bạn có thể mua 1 khóa học với giảm giá 40%, nhưng không được tặng quà thêm.

🎨 NÊN CHỌN KHÓA HỌC NÀO?

📚 Xây dựng Chatbot AI cho người mới bắt đầu: Nếu bạn muốn hiểu rõ và tận dụng sức mạnh của AI, đây là khóa học rất đáng để đăng ký.

🌟 Những khóa học đã có nhiều học viên và đánh giá cao:

• Tư duy phản biện: 651 học viên, rating 4.7/5
• Kỹ năng đặt câu hỏi: 564 học viên, rating 4.6/5
• Yêu thương chính mình: 184 học viên, rating 4.8/5

Danh sách đầy đủ 33 khóa học giảm giá 40% (đã trừ thẳng vào giá khóa học) bạn xem tại đây: https://www.truongvuilen.com/courses/tat-ca-khoa-hoc

🕒 Thời gian áp dụng:

• Đến hết ngày 10/3/2025.
• Khóa quà tặng Overthinking sẽ được gửi sau 10/3 và không quy đổi giá trị.

Hi vọng các khóa học này sẽ giúp bạn chăm sóc tinh thần tốt hơn, bớt Overthinking lại và tiếp tục hành trình thấu hiểu bản thân nhé!

🌟 Nếu cần anh Vui Lên tư vấn chọn khóa học phù hợp thì bạn vào ngay group này nhen: https://zalo.me/g/gblgyl976

Những lời khuyên về phát triển bản thân thường nghe rất hợp lý và đầy cảm hứng. Tuy nhiên, khi xem xét kỹ, chúng lại ẩn chứa nhiều điểm sai lầm về logic, thậm chí có thể gây tác động tiêu cực nếu áp dụng một cách mù quáng. Bài viết này sẽ giúp bạn nhìn nhận lại 10 lời khuyên phổ biến nhưng đã lỗi thời trong năm 2025.

1. Làm việc chăm chỉ sẽ thành công

Chăm chỉ là một đức tính tốt, nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định thành công. Thành công còn phụ thuộc vào môi trường sống, cơ hội, sự may mắn và cách tiếp cận công việc thông minh.

Ví dụ, có rất nhiều người lao động miệt mài cả đời nhưng vẫn không đạt được thành tựu mong muốn, trong khi một số người khác thành công nhờ biết tận dụng các cơ hội đúng lúc.

Trong thời đại AI và công nghệ phát triển nhanh chóng, làm việc chăm chỉ không bằng làm việc hiệu quả. Nếu chỉ chăm chỉ mà không có chiến lược hoặc sự đổi mới, bạn có thể rơi vào vòng lặp công việc mà không có sự thăng tiến thực sự.

Tin vào điều này một cách tuyệt đối có thể khiến bạn tự trách móc bản thân khi thất bại, dù nguyên nhân có thể không xuất phát từ sự lười biếng hay thiếu cố gắng.

2. Luôn tích cực (Good Vibes Only)

Dù thái độ tích cực là quan trọng, nhưng không phải lúc nào cũng phù hợp. Cảm xúc tiêu cực cũng có giá trị riêng, giúp bạn nhận diện vấn đề cần giải quyết và trân trọng những điều tốt đẹp trong cuộc sống.

Ví dụ, sự giận dữ có thể là dấu hiệu bạn đang bị đối xử bất công, còn nỗi buồn có thể thúc đẩy bạn suy nghĩ sâu hơn về điều gì thực sự quan trọng.

Việc cố gắng lúc nào cũng tích cực có thể dẫn đến “tích cực độc hại”, khiến bạn phớt lờ các vấn đề thực sự cần quan tâm. Những người luôn cố gắng phủ nhận cảm xúc tiêu cực thường gặp khó khăn trong việc đối diện với thực tế.

Thay vì chỉ tập trung vào những điều tích cực như lời khuyên trên, hãy học cách hiểu và quản lý mọi cảm xúc của mình một cách cân bằng.

3. Dậy sớm để thành công

Dậy sớm không phải là công thức chung cho mọi người. Nhịp sinh học của mỗi người khác nhau, có người làm việc hiệu quả vào buổi sáng, nhưng cũng có người sáng tạo nhất vào ban đêm.

Ví dụ, nhiều nhà văn, lập trình viên hay nghệ sĩ thường có cảm hứng sáng tạo vào ban đêm thay vì sáng sớm.

Quan trọng không phải bạn thức dậy lúc mấy giờ, mà là cách bạn tận dụng thời gian khi thức. Nếu bạn dậy sớm nhưng không có kế hoạch làm việc hợp lý, thì cũng không đạt được hiệu quả.

Thiếu ngủ do cố gắng dậy sớm có thể làm giảm hiệu suất công việc và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, khiến bạn mệt mỏi và kém tập trung hơn.

4. Thái độ quan trọng hơn trình độ

Thái độ quan trọng, nhưng không thể thay thế trình độ chuyên môn. Trong một số ngành nghề, như y khoa hay kỹ thuật, trình độ là yếu tố quyết định hàng đầu.

Ví dụ, một bác sĩ có năng lực giỏi nhưng thái độ trung bình vẫn có thể cứu sống bệnh nhân, nhưng một bác sĩ có thái độ tốt nhưng thiếu kỹ năng có thể gây nguy hiểm.

Tương tự, một lập trình viên với thái độ làm việc chuyên nghiệp nhưng thiếu kiến thức kỹ thuật vẫn khó có thể tạo ra sản phẩm chất lượng.

Cả thái độ và trình độ đều quan trọng, nhưng tùy vào từng công việc mà mức độ ưu tiên sẽ khác nhau. Ở những lĩnh vực liên quan đến dịch vụ khách hàng, thái độ có thể quan trọng hơn, nhưng ở các ngành yêu cầu kỹ thuật cao, trình độ lại là yếu tố hàng đầu.

5. Đọc sách nhiều sẽ thành công

Đọc sách là một thói quen tốt, nhưng không đảm bảo thành công. Đọc nhiều sách không quan trọng bằng cách bạn áp dụng kiến thức từ sách vào thực tế.

Ví dụ, nếu bạn đọc hàng trăm cuốn sách về kinh doanh nhưng không thực sự khởi nghiệp hoặc thực hành, thì những kiến thức đó vẫn chỉ là lý thuyết.

Thành công đòi hỏi nhiều yếu tố như trải nghiệm thực tế, kỹ năng thực hành và sự kiên trì, không chỉ dừng lại ở việc đọc.

Không phải cuốn sách nào cũng mang lại giá trị, việc chọn lọc sách phù hợp cũng rất quan trọng. Đọc sách mà không biết cách sàng lọc thông tin và áp dụng có thể khiến bạn lạc vào mê cung lý thuyết mà không tạo ra kết quả thực tế.

6. Chỉ cần thay đổi bản thân, mọi thứ sẽ thay đổi

Thay đổi bản thân là quan trọng, nhưng không phải lúc nào cũng là giải pháp duy nhất.

Môi trường, cơ hội và sự hỗ trợ từ xã hội cũng đóng vai trò lớn trong thành công của một người. Nếu bạn đang ở trong một môi trường tiêu cực hoặc thiếu cơ hội, việc thay đổi bản thân thôi là chưa đủ.

Có những yếu tố như giáo dục, điều kiện kinh tế, và văn hóa cũng ảnh hưởng đến sự phát triển cá nhân. Nếu bạn không nhận ra những yếu tố này, bạn có thể cảm thấy thất vọng dù đã cố gắng thay đổi bản thân rất nhiều.

7. Theo đuổi đam mê, thành công sẽ đến

Đam mê là quan trọng, nhưng không phải lúc nào cũng đảm bảo thành công.

Nhiều người theo đuổi đam mê nhưng không thể kiếm sống từ đó, vì thị trường không có nhu cầu hoặc họ không có đủ kỹ năng để biến đam mê thành sự nghiệp.

Ví dụ, rất nhiều người đam mê ca hát nhưng chỉ một số ít có thể trở thành ca sĩ nổi tiếng, do sự cạnh tranh và yêu cầu về kỹ năng, ngoại hình, quan hệ xã hội.

Thay vì chỉ theo đuổi đam mê một cách mù quáng, bạn cần xác định liệu đam mê có tiềm năng phát triển thành sự nghiệp hay không, đồng thời rèn luyện kỹ năng và chiến lược phù hợp.

8. Đừng bao giờ bỏ cuộc

Kiên trì là điều tốt, nhưng không phải lúc nào cũng là lựa chọn khôn ngoan.

Có những trường hợp tiếp tục theo đuổi một mục tiêu có thể gây lãng phí thời gian, công sức và tài chính mà không đem lại kết quả. Ví dụ, nếu một doanh nghiệp liên tục thua lỗ mà không có triển vọng cải thiện, đôi khi từ bỏ để tìm hướng đi mới lại là quyết định hợp lý hơn.

Xã hội thường tôn vinh những người kiên trì đến cùng, nhưng hiếm khi nhắc đến những trường hợp bỏ cuộc đúng lúc để chuyển hướng sang con đường phù hợp hơn. Biết khi nào cần tiếp tục và khi nào cần dừng lại là kỹ năng quan trọng hơn việc kiên trì một cách cứng nhắc.

Từ bỏ không đồng nghĩa với thất bại, mà là cơ hội để tìm ra phương hướng mới hiệu quả hơn. Nhất mực nghe theo lời khuyên này, có thể khiến bạn cảm thấy bản thân thất bại, khó có thể đứng lên hoặc tìm thấy cơ hội mới.

9. Càng bận rộn càng thành công

Bận rộn không đồng nghĩa với hiệu quả hay thành công.

Nhiều người cho rằng làm việc liên tục từ sáng đến tối là biểu hiện của sự siêng năng và sẽ giúp họ đạt được thành tựu lớn. Tuy nhiên, nếu không có chiến lược làm việc thông minh, việc bận rộn có thể chỉ khiến bạn kiệt sức mà không đem lại giá trị thực sự.

Ví dụ, một nhân viên làm việc 12 tiếng một ngày nhưng không có kế hoạch cụ thể sẽ ít hiệu quả hơn một người chỉ làm 6 tiếng nhưng có chiến lược tối ưu hóa công việc.

Thay vì chạy theo sự bận rộn, hãy tập trung vào cách làm việc hiệu quả và cân bằng giữa công việc và cuộc sống.

10. Hãy tốt hơn mỗi ngày

Phát triển bản thân là điều tốt, nhưng không nhất thiết phải tiến bộ mỗi ngày như lời khuyên này.

Có những ngày bạn cần nghỉ ngơi, suy ngẫm hoặc đối mặt với thất bại để học hỏi. Cố gắng liên tục mà không có thời gian phục hồi có thể dẫn đến kiệt sức và mất động lực.

Ví dụ, một vận động viên không thể ngày nào cũng phá kỷ lục, mà cần có ngày nghỉ để cơ thể hồi phục và cải thiện hiệu suất. Cuộc sống không phải lúc nào cũng đi lên theo đường thẳng, và chậm lại đôi khi cũng là một bước tiến.

Những lời khuyên trên nghe có vẻ hợp lý, nhưng nếu không có tư duy phản biện, chúng có thể trở thành những định kiến sai lầm và gây áp lực không cần thiết.

Chào bạn,

Bạn đã sẵn sàng nâng cấp tự duy và cách làm việc với AI trong 2025 chưa?

Workshop "Xây dựng chatbot AI cho người mới bắt đầu" lần này sẽ giúp bạn đề cao hiệu suất làm việc, tối ưu thời gian, và khai thác AI một cách thông minh nhất.

🤖 AI Giúp Gì Cho Công Việc Của Bạn?

Mình bắt đầu dùng AI trả phí từ 2023, nhưng chỉ khi tự tay xây dựng hệ thống chatbot AI cá nhân hóa và viết system prompt nâng cao vào 2024, mình mới thực sự hiểu rõ và khai thác được sức mạnh AI.

• Với AI cơ bản, mình tiết kiệm được  30% thời gian cho những hoạt động quan trọng khác ngoài công việc.
• Với chatbot AI cá nhân hóa, mình tiết kiệm đến 60% thời gian, và đang tối ưu để đạt mốc 80%.
• Video gần đây, 95% nội dung và biên tập nhờ AI, chỉ tốn 15 phút cho quy trình. Kết quả: 100.000 views, 800 follow mới trong 24h. Bạn xem ở đây

🌟 Workshop Dành Cho Ai?

Bất kỳ ai làm việc với máy tính đều có thể sử dụng AI!

Trong workshop này, bạn sẽ học cách:

• Xây dựng chatbot AI phục vụ nhu cầu cá nhân.
• Viết prompt hiệu quả, tối ưu đầu ra.
• Ứng dụng AI trong nghiên cứu, sáng tạo, coaching, làm video, podcast, v.v.

Bạn có thểm ấn vào đây  để trải nghiệm Inner Bloom - AI coaching đang được các học viên membership yêu thích nhất

🗓 Thông Tin Workshop

• Thời gian: 18:00 - 21:00, Chủ Nhật, 2/3/2025
• Đăng ký sớm nhận ưu đãi 40 - 50%, hạn cuối 25/2
• Chi tiết đăng ký: Tại đây

Hy vọng, vài năm tới, AI sẽ trở thành một công cụ hết sức thường thành, giống như Word hay Excel 20 năm trước.

🚀 Hẹn gặp bạn tại workshop! 🚀

Mỗi dịp cuối năm...luôn là thời điểm trường vui lên có lì xì thật lớn, thật nhiều cho các bạn học viên, khán giả của anh Vui Lên.

Nếu bạn có mong muốn thấu hiểu, phát triển bản thân toàn diện trong 2025 thì đây là cơ hội không thể bỏ qua bạn nhen.

Từ 2025 thì toàn bộ các khóa học của trường cũng sẽ có thêm chat bot AI do anh Vui Lên xây dựng để giúp trải nghiệm học tập sống động hơn, hiệu quả hơn (Toàn bộ chat bot sẽ được cập nhật vào tháng 2/2025)

🎊🎊 THÔNG TIN CHUNG

Bạn được mua không giới hạn các khóa học ở trường Vui Lên với ưu đãi 40%. Khác với mọi năm là bạn chỉ được mua tối đa 3-4 khóa với ưu đãi lớn này. Tức là năm nay bạn có thể mua 4 khóa, 5 khóa, 6 khóa... hoặc hơn với mức ưu đãi 40% cho từng khóa.

Ưu đãi đã được trừ thẳng vào học phí khọc học nên bạn không cần nhập mã hay làm thêm bất kì điều gì.

🪄🪄 ĐÂU LÀ KHÓA HỌC PHÙ HỢP? 🪄🪄

Nếu bạn cảm thấy bối rối vì trường có quá nhiều khóa học, bạn đọc thêm hướng dẫn bên dưới để tìm được khóa học phù hợp với nhu cầu của bản thân nhen.

Nhu cầu thấu hiểu bản thân, bạn hãy tham khảo kĩ lớp: Yêu thương chính mình |Khám phá và phát triển điểm mạnh |Vượt bẫy tâm trí |Trò chuyện bình an

Nhu cầu chữa lành tổn thương, bạn hãy tham khảo kĩ lớp: Giải phóng cảm xúc EFT | Đi tìm ý nghĩa cuộc sống | Thực hành thiền cho người mới bắt đầu | Yêu người | 21 ngày thực hành biết ơn.

Nhu cầu phát triển bản thân, bạn hãy tham khảo kĩ lớp: Tư duy phản biện |Kỹ năng tự học | Kỹ năng thay đổi thói quen | Kỹ năng làm việc hiệu quả | Kỹ năng Coaching

Nhu cầu tìm hiểu về chính mình và thậm chí là giúp người khác hiểu thêm được bản thân họ, bạn tham khảo 2 lớp Tarot cho người mới bắt đầu và Tarot thực hành.

Bạn xem toàn bộ các khóa học ở đây

🕐 🕞 THỜI GIAN SỬ DỤNG ƯU ĐÃI

• Ưu đãi 40% kéo dài từ 24/1 - 27/1/2025 (Hết 28 âm lịch)
• Ưu đãi này chỉ diễn ra mỗi năm một lần

❗❗ LƯU Ý

• Bạn cần thanh toán trước 28/1 để đảm bảo nhận được ưu đãi 40% cho 32 khóa học của trường.
• Bạn có thể nhắn tin cho trường qua Facebook, mail hoặc chat qua Zalo trong trường hợp bạn cần hỗ trợ nhé.

Read next

Chào bạn,

Đến hẹn lại lên, ưu đãi 10% cho 3 gói membership mỗi năm một lần đã quay trở lại.

Với membership 2025, trong 365 ngày, bạn sẽ được

• Chat trực tiếp với anh Vui Lên qua Zalo để làm rõ, giải đáp thắc mắc trong quá trình học
• Tham gia các group thực hành, group membership để tạo ra sự kết nối trong quá trình thực hành
• Tham gia các buổi membership meeting hàng tháng với anh Vui Lên để trải nghiệm, đặt câu hỏi cho quá trình thực hành của bản thân
• Sử dụng 8 chat bot AI do anh Vui Lên thiết kế để ôn bài, thực hành và hỏi đáp 24/7 (Sẽ có video hướng dẫn chi tiết vào tháng 1/2025). Bấm vào đây để thử nghiệm 01 phiên Coaching với AI
• Xem ngay lập tức video kiến thức, thực hành của 15 - 27 khóa học trong gói membership
• Ưu đãi 20 - 25% các khóa học khác (bao gồm cả khóa Thực hành và phát triển trí tuệ cảm xúc), dịch vụ (coaching) của trường Vui Lên

Chi tiết 3 gói membership

Bạn tiết kiệm tới 80% học phí khi tham gia membership so với mua lẻ từng khóa học

Membership phát triển bản thân | 15 khóa học

Dành cho các bạn muốn phát triển bản thân ở khía cạnh thói quen, tư duy phản biện, đọc sách, tự học, thực hành thiền.

Học phí gốc là 5.130.000. Học phí sau khi ưu đãi 10% là 4.617.000

Membership thấu hiểu bản thân | 13 khóa học

Dành cho các bạn mong muốn thấu hiểu bản thân ở các khía cạnh như Giá trị sống, điểm mạnh, cảm xúc, tư duy... Những công cụ như Viết, thiền, kỹ năng đặt câu hỏi sẽ là người bạn đồng hành đắc lực để bạn bắt đầu khám phá bản thân.

Học phí gốc là 5.110.000. Học phí sau khi ưu đãi 10% là 4.599.000

Membership Trường Vui Lên | 27 khóa học

Dành cho bạn nào muốn khám phá, phát triển toàn diện bản thân với 27 khóa học

Học phí gốc là 6.975.000. Học phí sau khi ưu đãi 10% là 6.277.500

Thời gian ưu đãi

Bắt đầu từ 25/12/2024 đến hết 5/1/2025

Bạn bấm vào đây để tham khảo nội dung chi tiết cả 3 gói membership.

Bấm vào đây để chat với anh Vui Lên nếu bạn cần tư vấn thêm về khóa học.

Hẹn gặp bạn trên hành trình thấu hiểu, làm lành và phát triển bản thân cùng trường Vui Lên ^^

Mời bạn đọc kĩ hướng dẫn chi tiết nhận ưu đãi + quà tặng cho dịp sinh nhật 6 tuổi trường Vui Lên nhe. Mong là ưu đãi trong đợt này sẽ là cánh cửa để bạn bước chân vào cộng đồng học viên trường Vui Lên với mục tiêu thấu hiểu và phát triển bản thân.

🎊🎊 THÔNG TIN CHUNG

Bạn được đăng kí tối đa 3 khóa học với mức ưu đãi 40%/ khóa. Ưu đãi này áp dụng cho 30 khóa học của trường Vui Lên với 3 chủ đề lớn là thấu hiểu bản thân, phát triển bản thân và chữa lành bản thân.

Ưu đãi đã được trừ thẳng vào học phí khọc học nên bạn không cần nhập mã hay làm thêm bất kì điều gì.

🎁🎁 QUÀ TẶNG KÈM

Với đơn hàng từ 2.000.000 trở lên. Bạn sẽ được tặng miễn phí 01 khóa học của trường trên nền tảng Udemy. Bạn sẽ được chọn 1 trong 3 khóa học, bao gồm:

1. Kỹ năng đặt câu hỏi (giá 1.149.000)
2. Khám phá và nuôi dưỡng giá trị sống (giá 1.299.000)
3. Resilience - Xây dựng sức bật tinh thần (giá 1.299.000)

3 khóa học này đều có giá thấp hơn các khóa cùng tên ở truongvuilen.com vì 3 khóa học này chỉ gồm video nội dung kiến thức, không bao gồm việc xem lại nội dung các buổi livestream.

Cả 3 khóa này cũng đang là khóa học được Udemy chọn vào chương trình Udemy Business để phục vụ cho các doanh nghiệp ở Việt Nam với đánh giá lần lượt là: 4.5/5 cho lớp Kỹ năng đặt câu hỏi, 4.8/5 cho lớp Khám phá và nuôi dưỡng giá trị sống và 4.9 cho lớp Resilience - Xây dựng sức bật tinh thần.

Trường sẽ chủ động liên hệ với bạn để hướng dẫn và tặng 1 trong 3 khóa này theo nhu cầu của bạn.

🪄🪄 ĐÂU LÀ KHÓA HỌC PHÙ HỢP? 🪄🪄

Nếu bạn cảm thấy bối rối vì trường có quá nhiều khóa học, bạn đọc thêm hướng dẫn bên dưới để tìm được khóa học phù hợp với nhu cầu của bản thân nhen.

Nhu cầu thấu hiểu bản thân, bạn hãy tham khảo kĩ lớp: Yêu thương chính mình |Khám phá và phát triển điểm mạnh |Vượt bẫy tâm trí |Trò chuyện bình an

Nhu cầu chữa lành tổn thương, bạn hãy tham khảo kĩ lớp: Giải phóng cảm xúc EFT | Đi tìm ý nghĩa cuộc sống | Thực hành thiền cho người mới bắt đầu | Yêu người | 21 ngày thực hành biết ơn.

Nhu cầu phát triển bản thân, bạn hãy tham khảo kĩ lớp: Tư duy phản biện |Kỹ năng tự học | Kỹ năng thay đổi thói quen | Kỹ năng làm việc hiệu quả | Kỹ năng Coaching

Nhu cầu tìm hiểu về chính mình và thậm chí là giúp người khác hiểu thêm được bản thân họ, bạn tham khảo 2 lớp Tarot cho người mới bắt đầu và Tarot thực hành.

Bạn xem toàn bộ các khóa học ở đây

Nếu bạn muốn tham gia các buổi live trong thời gian tới thì có thể cân nhắc tham khảo các lớp:

• Yêu thương chính mình. Khai giảng vào 14:00, chủ nhật tuần tới 14/7/2024
• Đi tìm ý nghĩa cuộc sống. Khai giảng vào tháng 8/2024
• Yêu người. Khai giảng vào tháng 10/2024

Lịch khai giảng các lớp học live các bạn xem ở đây

🕐 🕞 THỜI GIAN SỬ DỤNG ƯU ĐÃI

• Ưu đãi kéo dài từ 6/7 - 16/7/2024
• Khóa học quà tặng sẽ được liên hệ và gửi tới bạn sau ngày 16/7/2024

❗❗ LƯU Ý

• Bạn cần thanh toán trước 16/7 để đảm bảo nhận được ưu đãi 40% cho 30 khóa học của trường.
• Mỗi bạn chỉ được mua tối đa 03 khóa học. Trường có quyền hủy ưu đãi nếu phát hiện ra bạn mua hơn 3 khóa.
• Quà tặng khóa học miễn phí chỉ dành cho những đơn hàng có giá trị trên 2.000.000 VND
  
  

Chúng ta thường được nghe về thông điệp hãy yêu thương chính mình. Tuy nhiên chăm sóc, thương yêu bản thân như thế nào có thể bạn sẽ không rõ lắm. Muốn thương mình nhưng lại dễ rơi vào bẫy chiều chuộng bản thân. Nếu bạn có sự mơ hồ trong việc phân biệt hai khái niệm này, hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây nha.

Yêu thương và chiều chuộng khác nhau như thế nào? Đây không phải là câu hỏi dễ trả lời. Với mỗi người, câu trả lời có thể khác nhau. Để phân biệt được ranh giới giữa việc yêu thương và chiều chuộng, mình cần quan sát xem những mong muốn này là nhu cầu cần thiết hay ham muốn.

Một ví dụ gần gũi giúp bạn hiểu rõ hơn là việc mua sắm. Quần áo có chức năng chính để bảo vệ chúng ta trước môi trường sống, bảo vệ cơ thể trước ánh nhìn của những người xung quanh. Với mục đích sử dụng đó, chúng ta chỉ cần vài bộ quần áo để mặc trong phần lớn thời gian. Nếu ai thực hiện được điều này, họ là người có xu hướng thực hành lối sống tối giản hoặc là người hiểu rõ nhu cầu của mình, sử dụng quần áo với đúng chức năng của nó. Mỗi lần thiếu quần áo, chúng ta mua. Đó là nhu cầu thiết yếu. Yêu thương bản thân là khi chúng ta tập trung vào những nhu cầu mà cơ thể cần.

Ngược lại khi chiều chuộng bản thân, chúng ta không còn mặc chỉ vì nhu cầu của mình, mà còn để chứng minh với những người xung quanh. Qua quần áo mặc trên người, có thể điều chúng ta muốn nói là mình có tiền, có gu ăn mặc, biết cách tạo nên sự khác biệt với những người xung quanh. Đó cũng chính là lý do vì sao ngành công nghiệp thời trang rất phát triển.

Với xã hội tiêu thụ như hiện tại, những người làm sáng tạo và marketing trong lĩnh vực thời trang liên tục tạo ra những mẫu mã mới để liên tục kích thích, dẫn dắt ham muốn của người tiêu dùng. Và rồi, tiêu chí chọn quần áo của chúng ta có thể không còn là sự thoải mái, tiện ích, mà đến từ sự so sánh với người khác, sự khác biệt.

Một câu chuyện nữa để bạn có thể quen hơn với việc phân biệt giữa chiều chuộng và yêu thương bản thân. Đó là ví dụ về chiếc xe máy. Xe máy phương tiện di chuyển quen thuộc với chúng ta, với chức năng đi lại, tới những nơi chúng ta cần đến. Trong trường hợp này, đâu sẽ là ranh giới giữa yêu thương và chiều chuộng?

Trong khoảng giá từ 10 – 20 triệu đổ lại bạn đã có thể chiếc xe máy đủ tốt để di chuyển. Khi bị tác động bởi truyền thông, những đại sứ thương hiệu, rằng chiếc xe máy đẹp thể hiện cá tính, giá trị người sở hữu, bạn có thể chi trả 40 – 50 triệu, thậm chí cả trăm triệu cho một chiếc xe máy. Những công ty lớn đánh vào những khát khao của chúng ta. Họ muốn chúng ta đi chiếc xe đẳng cấp. Sự đẳng cấp này đến từ sự so sánh. Khi bạn có chiếc Wave Alpha, một ngày nào đó bạn sẽ mong muốn đi một chiếc SH. Vì SH ngầu hơn, nhiều tiền hơn và mọi người xung quanh cũng biết đến nhiều hơn.

Chiều chuộng bản thân là khi mình thuyết phục ba mẹ, dốc sức làm việc để mua chiếc xe máy nhiều tiền. Có thể bạn nghĩ đó là sự nâng cấp, phần thưởng cho những nỗ lực, sự bù đắp cho bản thân. Nhưng đó là mong muốn đó không đến từ nhu cầu thực sự của bạn. Khi yêu thương bản thân, bạn sẽ rõ hơn điều mình cần. Bạn hoàn toàn có thể đi xe bus, đi xe đạp nếu nó phù hợp với nhu cầu di chuyển, mục tiêu về sức khỏe, chứ không phải vì mong muốn thể hiện giá trị bản thân với người khác.

Tuy nhiên, nếu dáng người bạn to cao, kiểu dáng của những chiếc xe 10 – 20 triệu có thể khiến bạn không êm mông, êm lưng và khả năng tài chính của bạn có thể đáp ứng, thì đó có thể là hành động yêu thương bản thân. Bạn biết, chính mình, thực sự cần điều gì. Mình muốn nhắc lại ý đầu bài viết này, để biết bạn đang chiều chuộng hay yêu bản thân, việc quan sát xem những mong muốn này là nhu cầu cần thiết hay ham muốn là điều rất cần thiết. Và chỉ có bạn mới có thể tự đánh giá và thành thật được với chính bạn.

Qua hai câu chuyện vừa rồi, mình hy vọng bạn có thể bắt đầu phân biệt được giữa chiều chuộng và yêu thương bản thân. Trong thực tế, còn sẽ có nhiều tình huống khác nhau, không phải rõ ràng như hai ví dụ vừa rồi. Có thể với người này đó là sự chiều chuộng bản thân, nhưng với người khác đó là sự chăm sóc bản thân mình. Khi ấy, bạn hãy lắng nghe chính mình, quan sát để biết nhu cầu thực sự mình là gì, lý do vì sao bạn có những lựa chọn này, để có những đối xử hài hòa với chính mình.

Yêu thương bản thân đúng cách còn được thể hiện qua nhiều khía cạnh khác nhau như việc thấu hiểu bản thân ở các khía cạnh cảm xúc, tư duy, thói quen,… Từ thấu hiểu bạn sẽ nhận ra rõ những tổn thương từ quá khứ đang ảnh hưởng đến mình như thế nào để có thể chữa lành, chấp nhận mình một cách lành mạnh. Từ hiểu, chấp nhận, chúng ta sẽ có cái thương đúng đắn với bản thân, mà không sa vào chiều chuộng hay hà khắc với mình. Cuối cùng là sự từ bi với chính mình và hiện diện được với mình, để bầu trời của bạn là do chính bạn tô vẽ.

Nếu bạn có quan tâm, mình sắp khai giảng khóa học Yêu thương chính mình – hành trình khám phá và thực hành 7 chữ SELF để quay về với bản thân đang chờ bạn.

Nếu bạn rất muôn thấu hiểu bản thân mà vẫn còn hoay hoay, chưa tìm ra phương pháp hoặc chưa tin tưởng phương pháp của bản thân, bài viết này sẽ có ích với bạn.

Thấu hiểu bản thân là chủ đề, kỹ năng mà mình thấy là quan trọng nhất trong cuộc sống của mỗi người nhưng lại ít khi nào được nhắc tới trong gia đình hoặc thậm chí là ở trường học. Mình đã thử nhiều cách thức khác nhau trong hành trình này để có được bài viết này. Đây là 7 công cụ mình đã sử dụng để hiểu bản thân mình trong 15 năm qua, kể từ khi mình bắt đầu cuộc đời của một sinh viên. Mỗi công cụ đều có đặc điểm và kỹ năng yêu cầu khác nhau. Mình sẽ xếp các công cụ theo độ khó tăng dần khi áp dụng.

Tuy vậy bạn cũng cần lưu ý rằng đây là ý kiến cá nhân, vì mỗi người sẽ có một hoàn cảnh khác nhau, dẫn đến kết quả khác nhau khi thực hành 7 công cụ này. Bạn xem thử đâu là công cụ phù hợp nhất với bạn nhé.

7. Đọc sách

Đây là công cụ dễ thực hiện nhất và cũng là công cụ có thể theo chân bạn tới suốt cuộc đời.

Chúng ta may mắn được sống trong thời đại này, nơi mà những câu hỏi, thắc mắc của tiền nhân đã được lưu lại trong sách vở. Dù bạn muốn hiểu về cảm xúc, suy nghĩ, niềm tin, thế giới quan, giá trị sống, điểm mạnh, điểm yếu, tuổi thơ, xu hướng yêu đương thì cũng sẽ đều có sách phù hợp với nhu cầu của bạn.

Sách không đòi hỏi bạn quá nhiều kĩ năng khi bắt đầu, ngoài chuyện bạn tìm được sách hay để đọc. Chỉ cần search “sách để thấu hiểu… cảm xúc, niềm tin, tư duy” là bạn sẽ bước chân vào một thế giới mới và tha hồ khám phá. 6 năm rồi mình cũng đã giới thiệu chi tiết rất nhiều sách hay để thấu hiểu bản thân, sẽ là nguồn tài liệu rất giá trị cho bạn đó.

Bạn vừa có thể mở rộng hiểu biết về thế giới bên ngoài, vừa có thể so sánh, đối chiếu trải nghiệm của bản thân với những câu chuyện, tình huống mà bạn đọc từ sách. Ví dụ, Câu chuyện dòng sông của Siddathar giúp bạn hiểu sâu về cái tôi của bản thân. Britt Marie đã ở đây giúp bạn hiểu về giá trị sống. Search inside yourself thì lại cho bạn cơ hội hiểu sâu về khía cạnh cảm xúc.

Với mình thì đây là phương pháp rất hiệu quả và bền vững để mình có thể hiểu thêm về bản thân. Gần đây nhất mình đọc một cuốn sách tên là “Sinh ra để chạy”, một cuốn sách về tinh thần chạy bộ, câu chuyện chạy bộ của những chân chạy độc đáo. Nhưng quá trình đọc sách mình cũng có cơ hội nhìn lại những niềm tin của bản thân về chạy, về vận động thể chất, về quá trình kết nối với thiên nhiên.

Điểm yếu của phương pháp này là việc đọc sách không phải là thói quen của nhiều bạn. Vậy nên tình trạng đọc vài cuốn rồi dừng lại cũng khá phổ biến.

6. Những bài test tính cách

Nếu bạn muốn có phương pháp mang tính phổ quát, muốn biết một vài đặc điểm, xu hướng nổi bật của bản thân thì những bài test tâm lý là một lựa chọn bạn có thể sử dụng ngay. Đây cũng là công cụ không quá khó để sử dụng. Chỉ cần bạn có vốn tiếng Anh hoặc tiếp cận được với những bài test uy tín.

Ví dụ bài test VIA character strength miễn phí giúp bạn khám phá điểm mạnh của bản thân được phân bố thế nào, 5 điểm mạnh nhất của bản thân, điểm mạnh vừa và điểm mạnh ít. Có được dữ liệu về bản thân từ khía cạnh điểm mạnh có thể giúp bạn bắt đầu có sự tập trung hơn, biết ưu tiên để phát triển những điều bản thân làm tốt, từ đó chất lượng cuộc sống, sự tự tin cũng được cải thiện đáng kể.

Hoặc với bài test tính cách Big Five sẽ giúp bạn hiểu được tại sao cảm xúc của bạn lại có thể lên xuống thất thường như vậy. Tại sao bạn lại yêu thích những trải nghiệm mới mẻ? Tại sao bạn lại kỉ luật hoặc trì hoãn nhiều tới vậy? Tại sao bạn lại dễ hợp tác với người khác hoặc cảm thấy khó khăn?

Bài test sở thích nghề nghiệp Holland giúp chúng ta hiểu được những đặc điểm của bản thân sẽ phù hợp với nhóm nghề nghiệp nào. Chẳng hạn như việc mình đang làm là hướng dẫn các khóa học, sáng tạo nội dung hoàn toàn phù hợp với những nhóm mà mình trội như nghiên cứu, xã hội, quản lý.

Điểm mạnh của những bài test này là bạn có cơ hội để nhìn thấy những xu hướng, khuôn mẫu của bản thân, từ đó bạn có thể dùng những công cụ thấu hiểu bản thân khác để tiếp tục khám phá bản thân. Tuy vậy, để làm bài test hiệu quả thì thường bạn phải trả phí hoặc cần có sự hướng dẫn từ những người cung cấp dịch vụ test.

5. Trải nghiệm

Đây là công cụ ai cũng có thể làm được. Vì làm gì có ai sống mà không có trải nghiệm đúng không

Nhưng điểm khác biệt ở đây là không phải ai cũng có trải nghiệm đa dạng trong quá khứ và sẵn lòng hướng tới những trải nghiệm đủ màu sắc trong tương lai. Đó là lí do nó đứng ở vị trí thứ 5 trong 7 công cụ về độ khó để sử dụng.

Nếu mỗi năm bạn lên kế hoạch để bản thân được tới những vùng đất mới, hít thở những nền văn hóa, gặp gỡ con người mới thì bạn sẽ có rất nhiều cơ hội để thấu hiểu bản thân mình rồi. Những trải nghiệm mới mẻ, đôi khi có khăn, đôi khi thoải mái đều kích hoạt toàn bộ 5 giác quan của chúng ta. Những điều mới mà ta tiếp thu qua mỗi chuyến đi, qua mỗi trải nghiệm, vai trò, mối quan hệ sẽ có tác động tới chúng ta hơn hẳn so với việc đọc sách. Thay vì đọc và trải nghiệm cuộc đời người khác thì giờ đây chúng ta trực tiếp được trải nghiệm, được lấp đầy những giác quan của mình.

Tuy nhiên nếu dừng lại ở đây thì thật lãng phí. Bạn cần phải đảm bảo rằng bạn có sự quan sát, đúc kết, tự nhận ra những bài học quý giá sau những trải nghiệm của bản thân.

Trải qua mà không nghiệm lại thì những điều ta trải qua chỉ dừng lại ở sự kiện, thiếu đi ý nghĩa và những hiểu biết mới mẻ về bản thân thông qua quá trình trải nghiệm với bên ngoài.

Trải nghiệm của chúng ta giống như một nguồn dữ liệu khổng lồ. Nếu không có quá trình phân tích, đúc kết, nhìn sâu thì hành trình thấu hiểu bản thân chắc chắn là sẽ có nhiều chông gai.

4. Từ người khác

Nếu bạn lớn lên trong một gia đình có sự an toàn, được quan tâm, ba mẹ thường xuyên để bạn được trải nghiệm, khám phá thế giới thì họ sẽ là những nguồn thông tin vô cùng hữu ích để bạn hiểu thêm về bản thân mình. Tương tự như vậy với bạn bè, đồng nghiệp, thầy cô. Họ đều là những nguồn thông tin rất giá trị để giúp bạn nhìn sâu vào những điều mù mà bạn không thấy hoặc cho bạn những góc nhìn rất khác so với cách bạn nhìn bản thân.

Rất nhiều hành vi của chúng ta ở hiện tại, trong tương lai là sự phản chiếu với những trải nghiệm tuổi thơ.

Trong nhiều lớp học của mình, chẳng hạn như lớp điểm mạnh, mình đều thiết kế những bài tập để các bạn học trò đi phỏng vấn phụ huynh, ông bà để có thể có thêm những thông tin rất giá trị về bản thân.

Họ nghĩ gì về điểm mạnh, điểm yếu của bạn? Bạn có xu hướng coi trọng điều gì? Bạn thích lối sống thế nào? Họ tin cậy bạn tới đâu? Họ nghĩ bạn có thể mang lại giá trị gì cho cuộc sống của họ? Đây đều là những câu hỏi tốt để bạn có thể bắt đầu khám phá bản thân qua lăng kính của người khác đó.

Định kì mỗi tháng hoặc mỗi quý, hoặc thú vị nữa là mỗi dịp sinh nhật hằng năm, bạn có thể nhờ người thân, bạn bè tặng bạn một món quà đặc biệt. Đó là những góc nhìn thành thật, có tính xây dựng của họ về những hành vi, lựa chọn hoặc những điều thú vị họ thấy được ở bạn. Đây sẽ là một nguồn thông tin hữu ích và quan trọng để bạn có thể khám phá thêm những điểm mù về bản thân, những điều người khác thấy rõ ràng nhưng bạn lại hoàn toàn mù mờ.

3. Viết

Viết là một công cụ rất mạnh, phù hợp với cả người có xu hướng hướng nội và người hướng ngoại.

Đây cũng là công cụ chủ chốt mà mình đã đều đặn sử dụng trong suốt nhiều năm. Ngày xưa thì mình dùng viết để viết những trải nghiệm của bản thân rồi chia sẻ trên blog, sau này thì viết ebook, viết nội dung cho các khóa học, rồi tới năm nay thì viết script cho video. Tuy vậy thì viết không phải là một điều thoải mái, thân thuộc với nhiều bạn. Nên nó nằm trong top 3 về độ khó.

Ngoài việc chắc chắn giúp bạn hiểu thêm được rất nhiều về bản thân thì viết cũng giúp chúng ta thể hiện được thế giới nội tâm, kết nối được với sự tưởng tượng và cảm nhận sự tự do rõ nét từ thế giới bên trong.

Viết có rất nhiều cách thức tiếp cận khác nhau như:

1. Viết nhật kí cảm xúc. Hôm nay cảm xúc của mình là gì, tình huống để mình có cảm xúc là gì? Mình học được gì từ cảm xúc này?
2. Viết theo kiểu nhật kí, ghi lại trải nghiệm hằng ngày của bản thân.
3. Viết tự do, chỉ đơn giản là viết tất cả những gì đang xuất hiện trong tâm trí.
4. Viết phản chiếu, viết để trả lời những câu hỏi, gợi ý cụ thể về những trải nghiệm của bản thân.

Mỗi hình thức viết phục vụ một mục tiêu khác nhau. Nhưng tựu chung lại nó đều là quá trình bạn đang hồi tưởng, phân tích và kết nối những trải nghiệm bên trong lẫn bên ngoài.

So với đọc và trải nghiệm thì viết đòi hỏi sự kiên nhẫn hơn, chủ động hơn. Chưa kể là bạn phải có sự tập trung để ngồi viết trong 10 – 30 phút. Một điều không dễ gì trong một thế giới với đầy những sự xao nhãng.

2. Nghệ thuật

Làm gốm, vẽ tranh, âm nhạc, nhảy hay bất kì hình thức nghệ thuật nào bạn yêu thích cũng có thể mang đến cho bạn rất nhiều thông tin về bản thân. Viết rõ ràng là một hình thức có tính hướng nội cao, nhưng không phải người hướng nội nào cũng thoải mái và cảm thấy kết nối với việc viết, lúc này thì thực hành nghệ thuật, biểu đạt bản thân qua chuyển động cơ thể, qua sự tiếp xúc của các giác quan, qua trí tượng tượng có thể mang lại cho bạn những sự hiểu biết mà ngôn từ không làm được.

Nghệ thuật có tính chủ quan cao, và cũng cần khả năng cảm thụ. Nên mình xếp nó ở vị trí thứ 2 về mặt độ khó để thực hiện.

Hãy để ý tới trạng thái, sự háo hức của bản thân khi bạn được đắm chìm trong không gian của nghệ thuật. Bạn có xu hướng kiên nhẫn hay vội vàng, linh hoạt hay cứng nhắc, tự do hay ràng buộc? Bạn chọn sự kết nối hay độc lập, sự công nhận hay tự công nhận? Điều khì khiến bạn thoải mái và điều gì ngăn chặn dòng chảy sáng tạo của bạn? Nhiều câu hỏi, cặp mệnh đề khác có thể kể đến và tạo ra sự tổng hòa trong con người của bạn.

Không nhất thiết phải hiểu bản thân qua lăng kính của người khác hoặc qua con chữ của bản thân. Những hoạt động nghệ thuật có thể cho bạn nhiều sự mới mẻ, sâu sắc về chính thế giới nội tâm của bạn nếu bạn chịu khó để ý, chịu khó quan sát và nhìn bản thân dưới lăng kính của những trải nghiệm, những tác phẩm mà bạn đã sáng tạo nên.

1. Thiền

Công cụ mạnh nhất nhưng cũng khó thực hiện nhất. Với mình thì việc thực hành thiền thực sự là một bước ngoặc lớn của cuộc sống.

Nhờ thiền mà lần đầu tiên mình được nghe tới khái niệm chấp nhận suy nghĩ. Tức là chỉ ngồi xuống và chấp nhận mọi suy nghĩ xuất hiện trong đầu. Đây không phải là một điều dễ dàng. Nếu đã từng vài lần ngồi yên hoặc thử thiền một vài lần, bạn sẽ thấy tâm trí của chúng ta nhảy nhót mạnh mẽ như thế nào. Chưa kể chúng ta còn có thể bị sa vào những câu chuyện do tâm trí vẽ ra, hoặc tìm cách để chặn những dòng suy nghĩ dù cho chẳng mấy hiệu quả.

Nhưng nếu có thực tập, từng bước từng bước chúng ta sẽ quan sát suy nghĩ, nhận diện rồi buông bỏ để rồi dần thấy được sức mạnh của thiền. Thiền giúp mình hiểu được rất nhiều về bản thân cả ở khía cạnh niềm tin, cảm xúc lẫn lối sống ở những khía cạnh mà sách vở, bài trắc nghiệm tâm lý hoặc chia sẻ của người khác khó có thể chạm tới được.

Thực ra thì càng thiền đúng, mình nghĩ chúng ta càng dễ hiểu được những góc cạnh khác nhau của bản thân. Thay vì tránh né hoặc che giấu, chúng ta dần trở thành người quan sát. Dần nhận biết được những sự rối rắm của tâm trí. Thấy rõ hơn những sự phán xét, suy diễn, dãn nhãn, bóp méo sự thật mà tâm trí liên tục kích hoạt. Thấy rằng tâm trí thích kể chuyện và tin tuyệt tuyệt đối vào những câu chuyện thế nào. Thấy rằng tâm trí đang điều khiển chúng ta hằng ngày ra sao.

Chưa thiền được thì bạn có thể bắt thử ngồi thừ, cũng là một thực tập rất thú vị. Mỗi ngày dành ra 10-15 phút ngồi yên lặng. Rồi bạn sẽ thấy những điều thú vị và cả khó chịu xuất hiện cho mà xem. Nếu bạn còn thấy bối rối chưa biết bắt đầu từ đâu hoặc muốn có nền tảng với việc thiền thì có thể tham khảo khóa học thiền của mình nhen.

Thực ra thì 7 công cụ này đều bổ trợ cho nhau một cách chặt chẽ. Nhờ sách mà bạn thấu hiểu bản thân hơn, từ đó nâng cao khả năng cảm nhận của bản thân với những trải nghiệm, hoạt động nghệ thuật. Nhờ thiền mà bạn tập trung hơn khi viết, tự tháo gỡ được những rối rắm của tâm trí, từ đó khả năng phân tích, hiểu sách cũng sẽ có sự cải thiện rõ rệt.

Mình mong là bạn sẽ từng bước ứng dụng cả 7 cách này vào cuộc sống của bạn.

Trong bài viết này, mình muốn chia sẻ 4 cuốn sách thiền tập, kỹ năng mình nghĩ rất quan trọng trong thế giới hiện tại. Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên của thông tin ngày càng phát triển, có quá nhiều thứ chúng ta phải xử lý hàng ngày, giữa biển thông tin với vô vàn lựa chọn khác nhau, chúng ta bối rối, căng thẳng, khó nhìn thấy con đường nào mình cần theo đuổi. Khi ấy, thiền có thể là công cụ giúp chúng ta cân bằng, tạo ra sự bình an cho cuộc sống của mình.

Nếu bạn muốn tìm hiểu về thiền, nhưng có quá nhiều thông tin phải tìm hiểu, không biết bắt đầu từ đâu, 4 cuốn sách dưới đây sẽ giúp ích cho bạn.

1.   Hạnh phúc đích thực – Sức mạnh của thiền

Một cuốn sách đầy đủ, nhiều góc nhìn đa chiều. Được viết bởi Sharon Salzberg, một trong 4 người trụ cột đã lan tỏa thực hành thiền ở phương Tây. Sách được chia thành các tuần với bố cục rõ ràng, cụ thể. Bạn sẽ được trải qua từng tuần với những mổ xẻ, trải nghiệm khác nhau.

Phần đầu cuốn sách, bạn được hiểu nguồn gốc của thiền, những nghiên cứu khoa học đằng sau lợi ích của việc thực hành thiền. Ở phần tiếp theo, tác giả nói về cách đối diện với cảm xúc và suy nghĩ, điều chúng ta ít khi tự mình làm được. Không nhiều cuốn sách thực hành thiền nói về cảm xúc. Phần này có thể giúp mọi người cảm thấy thiền dễ tiếp cận hơn.

Những tuần sau đó là loạt những kĩ thuật khác nhau trong thiền Vipassana, như sử dụng hơi thở làm đề mục thực hành, thiền quán thân, thiền tâm từ.

Vậy nên, nếu chỉ đọc một cuốn sách về thực hành thiền, “Hạnh phúc đích thực” sẽ là lựa chọn mình muốn giới thiệu với các bạn.

2.   30 ngày thiền quán

Cuốn sách này là một khóa tu, được dẫn dắt bởi Joseph Goldstein. Cùng với Sharon Salzberg, Joseph Goldstein là vị thầy hướng dẫn thiền nổi tiếng ở Mỹ.  Cá nhân mình được truyền cảm hứng và học hỏi được rất nhiều về kỹ thuật thiền Vipassana từ thầy.

Ấn tượng của mình về cuốn sách là cách viết dễ hiểu, gần gũi. Bố cục của sách giống như hành trình tham gia khóa thiền trong vòng 30 ngày. Với mỗi ngày, Joseph Goldstein sẽ dẫn dắt bạn tìm hiểu từ những thuật ngữ của phật giáo như vô ngã, bát chánh đạo, tứ diệu đế đến các kỹ thuật thiền khác nhau.

Bạn có thể coi sách như một cuốn cẩm nang trong 30 ngày. Mỗi ngày đều đặn thực hành theo những hướng dẫn, kiến thức của ngày hôm đó. Đây là một sự kết hợp khá hay, vì không phải ai cũng có thể sắp xếp thời gian, công việc, sự can đảm để dành 30 ngày thực hành ở thiền viện.

Cuốn sách 30 ngày thiền quán là một lựa chọn hợp lý để bạn khởi đầu.

Với phần lớn mọi người, hai cuốn sách vừa rồi là vừa đủ để trang bị những kiến thức, kỹ thuật khác nhau, đưa thiền vào cuộc sống. Lý tưởng nhất, bạn có thể đọc cả 2 cuốn để có cái nhìn đầy đủ, trọn vẹn hơn về thiền.

Hai cuốn sách tiếp theo có phần đơn giản hơn. Việc đơn giản hóa có thể sẽ thiếu nền tảng, mức độ chi tiết một chút. Tuy vậy, nó vẫn hoàn toàn phù hợp để các bạn bắt đầu thực hành thiền.

3.   8 phút thiền

Một cuốn sách đơn giản, dễ hiểu, được biết bởi Victor Davich. Không xuất phát từ phật giáo, nhưng có 25 năm thực hành thiền, tác giả hiểu rõ những khó khăn chúng ta có thể gặp phải khi thực hành, thời điểm ta nản hay buồn chán và có phần động viên dễ thương. Một câu động viên nho nhỏ có thể là chút động lực giúp chúng ta trong quá trình thực thành.

Với lối sống bận rộn của hầu hết mọi người, tác giả đã tìm cách giản lược quá trình thực hành sao cho phù hợp, dễ tiếp cận. 8 phút là một con số vừa đủ để bắt đầu với thiền, đưa thiền vào cuộc sống. Tuy rằng những bài thực hành khá ngắn, bạn vẫn được trải nghiệm tất cả những kỹ thuật thiền phổ biến từ 8 phút thiền.

Với lối viết hài hước, có phần dẫn dắt, động viên của tác giả có thể giúp cho một số bạn cảm thấy hứng khởi để thực hành mỗi ngày. Bên cạnh đó, mỗi cuối chương sách có phần hỏi đáp, là những câu hỏi chung mà phần lớn mọi người có thể trải qua trong quá trình thực hành. Đó là một nguồn tham khảo hữu ích, có thể giải quyết những thắc mắc của bạn khi thực hành thiền.

4.  Thực hành thiền định

Cuốn sách thể hiện sự tinh tế, hiểu biết của Matthieu Ricard trong việc hiểu những người thực hành thiền. Nếu việc đọc nhiều mà không thấy bài thực hành nào có thể khiến bạn cảm thấy nản, Thực hành thiền định có thể giải quyết vấn đề đó.

Không có quá nhiều lý thuyết, tuy vậy những nền tảng chính vẫn được đề cập đầy đủ. Lối viết đơn giản, gần gũi, không có quá nhiều câu chuyện phức tạp. Với độ mỏng của cuốn sách, cùng khung sườn khá đầy đủ sẽ là một bước khởi đầu nhỏ mà chắc cho những bạn cảm thấy không có đủ động lực để hoàn thành những cuốn sách dày.

Nếu đây là lần đầu bạn tìm hiểu về thiền, cuốn sách có thể hơi khó một chút. Tuy vậy, bạn cứ tiến về phía trước. Khi gặp những thử thách, vướng mắc bạn sẽ tìm hiểu vấn đề ở đâu để vượt qua, tiếp tục việc thực hành của mình.

Hy vọng phần chia sẻ vừa rồi mang lại cho bạn thêm một chút động lực, lựa chọn để bắt đầu đưa thiền vào cuộc sống của mình. Trong trường hợp bạn mong muốn có sự hướng dẫn kỹ càng và đồng hành từ mình, bạn có thể tham khảo khóa học Thực hành thiền sắp khai giảng của mình nhen.

Bài viết này mình chia sẻ cùng bạn 3 nguyên tắc mình vẫn hay dùng trong các thời thiền, buổi thiền. Nó không chỉ giúp mình trong thiền để có thể ngồi im, không bỏ cuộc, có bỏ cuộc cũng có thể nhanh chóng quay trở lại, mà còn có thể áp dụng rất hay vào cuộc sống. Bạn không cần thiền cũng có thể thấy được giá trị của những kĩ thuật hay nguyên tắc này.

Nguyên tắc 1: Bắt đầu lại

Có một điểm chung trong lần ngồi thiền của mình sáng nay với lần ngồi thiền đầu tiên vào 14 năm trước, đó là suy nghĩ muốn bỏ cuộc hoặc dừng buổi thiền.

Nếu không có quá trình học, nghiên cứu, khi những suy nghĩ từ bỏ liên tục xuất hiện thì khả năng mình cũng sẽ kết luận rằng thiền không phù hợp với mình. Nhưng bạn biết không, với việc thực hành thiền thì những suy nghĩ như: muốn bỏ cuộc, cơ thể ngứa ngáy, lưng nhứt mỏi,… chúng tổng lực nói với ta rằng nên từ bỏ, thiền không có ích lợi gì đâu… là hết sức bình thường. Và nó càng bình thường hơn dưới lắng kính của kĩ thuật bắt đầu lại, begin again.

Khi đang ngồi thiền mà tâm trí lang thang từ chỗ này tới chỗ khác. Mình sẽ đơn giản nhắc bản thân là bắt đầu lại, bắt đầu lại.

Khi cảm thấy những xáo động trong tâm trí, mình tiếp tục nhắc bản thân: Bắt đầu trở lại với hơi thở, bắt đầu trở lại với lời nguyện, bắt đầu lại với phần cơ thể mà mình đang quan sát. Rồi có những lần bỏ thiền, vài ba hôm hoặc vài ba tuần, mình cũng chỉ cần nhớ tới câu thần chú bắt đầu lại để tiếp tục hành trình của bản thân. Thay vì trách móc bản thân đã không kỷ luật, thay vì nghĩ rằng bắt đầu lại từ đầu thì công cốc, mình chỉ đơn giản là bắt đầu lại.

Kĩ thuật này cũng được mình áp dụng cho rất nhiều khía cạnh khác nhau của cuộc sống.

Chẳng hạn như làm sáng tạo nội dung. Có những ngày viết xong, quay xong video thì khí thế ngút trời, kì vọng video sẽ được nhiều người xem, giúp được người này người kia, mà thực tế thì hoàn toàn khác với kì vọng. Những lúc ấy mình hít một hơi thật sâu và nhắc nhở bản thân, nhắc nhở team của mình: bắt đầu lại, bắt đầu lại.

Chỉ cần nhắc nhở bản thân thông điệp này, mình nhanh chóng buông bỏ những kì vọng, những áp lực tự mình tạo ra. Mình có thể quay trở lại, tiếp tục đào sâu, làm rõ và hiểu thêm bản thân ở nhiều góc cạnh khác nhau. Bất kì thất bại nào cũng có thể tạo ra cảm xúc khó khăn, những suy nghĩ gặm nhấm dần sự tự tin. Câu thần chú “bắt đầu lại”, “bắt đầu lại” giúp mình sớm thoát khỏi những khó khăn này và quay trở lại với điều mình đang theo đuổi.

Không phải ngẫu nhiên mà mình vẫn có thể miệt mài review sách trong 6 năm qua, dù rằng kiểu nội dung này khó có thể mang lại cho mình sự nổi tiếng hoặc tài chính. Hoặc tại thời điểm này mình vẫn có kế hoạch để theo dõi, thêm mới những thói quen hữu ích vào cuộc sống. Các bạn đã có thể sử dụng ngay câu thần chú này vào cuộc sống của các bạn rồi đấy.

Để bắt đầu thật không dễ, bắt đầu lại còn có phần khó hơn vì những gì chúng ta đã đầu tư, kì vọng, vì mong muốn của bản thân trước đó. Nhờ có kĩ thuật này mà mình vực dậy rất nhanh sau thất bại, có thêm sức bật khi đối diện với khó khăn.

Câu thần chú, kĩ thuật bắt đầu lại đã theo chân mình đủ lâu để trở thành một phần con người của mình, con người sẵn lòng bắt đầu lại, làm lại.

Nguyên tắc 2: Ghi nhận – Mental Noting

Kĩ thuật này đã giúp mình ngủ ngon hơn, nhận diện suy nghĩ tốt hơn rất nhiều.

Rất nhiều suy nghĩ, cảm xúc xuất hiện khi bạn ngồi xuống, nhắm mắt và bắt đầu phiên thiền. Vấn đề là phần lớn những suy nghĩ đó là sự nghi ngờ, chỉ trích, phân tích quá đà, lang thang. Hồi 2017, mình đã chấn động khi nhận ra rằng nhắm mắt lại thì sẽ thấy… màu đen. Bạn bè trong thiền viện cũng vô cùng ngạc nhiên vì chia sẻ có phần… hiển nhiên này của mình. Nhắm mắt lại, ngồi trong thiền đường tối om thì đương nhiên là thấy màu đen rồi.

Mình đâu có thấy màu đen. Vì lần nào nhắm mắt lại, tâm trí mình cũng nhảy nhót khắp nơi. Có hôm vừa nhắm mắt đã nghĩ tới kế hoạch cho kì nghỉ, tối nay xem phim gì, ngày mai mua sách gì. Có lúc thì đắm chìm trong những câu chuyện của quá khứ, của những chuyến đi chơi. Mắt mình nhắm nhưng tâm trí mình hoạt động hết công suất nên chẳng thể để ý được là nhắm mắt sẽ thấy màu đen.

Khi bắt đầu biết sử dụng mental noting – ghi nhận, mình chỉ đơn giản là ghi nhận mọi suy nghĩ, cảm xúc, cảm giác xuất hiện trong phiên thiền. Thấy mình đang nghĩ về tương lai thì ghi nhận là “tương lai”, thấy mình đang suy diễn thì ghi nhận là “suy nghĩ, suy nghĩ”, thấy ngứa thì ghi nhận là “ngứa, ngứa”, “đau, đau”. Chỉ đơn giản là ghi nhận vậy thôi. Không đặt câu hỏi thêm cho suy nghĩ. Không tìm cách để thay đổi tư thế khi ngứa ngáy. Đơn giản là ghi nhận, suy nghĩ sẽ tự động dần tan biến, mình không làm gì để tiếp thêm năng lượng cho những suy nghĩ, cảm xúc đó nữa.

Ứng dụng mental noting vào những đêm mất ngủ là một sự thay đổi lớn của mình.

Ngày xưa thì mất ngủ mình sẽ mở điện thoại ra xem, lướt lướt cho mỏi mắt rồi đi ngủ. Giờ hết dùng smartphone thì tâm trí dẫn dắt mình để tìm kiếm nguyên nhân, có được nguyên nhân rồi thì cũng trằn trọc không thay đổi được mấy. Khi bắt đầu dùng mental noting, nhận thấy bản thân suy nghĩ thì mình ghi nhận là “suy nghĩ, suy nghĩ”. Cứ lặp lại vậy thì tầm 5-10 phút đã có thể vào giấc ngủ.

Những khi còn thức thì cũng có lúc lo âu, nghĩ nhiều overthinking. Mà vấn đề của suy nghĩ nhiều, overthinking là khi càng tìm cách chặn suy nghĩ hoặc phân tích tại sao lại có những suy nghĩ đó thì vòng lặp nghĩ nhiều khó mà dừng lại. Lúc này, mình tách bản thân ra khỏi đống suy nghĩ và chỉ đơn giản nhận diện bằng cách ghi nhận là “suy nghĩ, suy nghĩ, suy nghĩ, suy nghĩ”. Vậy là thấy bản thân có thể bình tĩnh trở lại, bước ra khỏi được vòng xoáy.

Name it to tame it. Gọi tên được thì mức độ ảnh hưởng cũng có sự thay đổi. Đây là kỹ thuật mà dù không thực hành thiền bạn vẫn có thể sử dụng để vượt qua những lúc suy nghĩ quá nhiều, cảm xúc quá mạnh, mọi thứ đang trên bờ của sự quá đà.

Nguyên tắc 3: Ngồi im

Nếu phải chọn ra một siêu năng lực dành cho giai đoạn này của thế giới thì mình sẽ chọn năng lực ngồi im. Không hề dễ như bạn vẫn nghĩ đâu. Ngồi yên lặng trong 1 khoảng thời gian dài, là một thử thách rất lớn.

“All of humanity’s problems stem from man’s inability to sit quietly in a room alone”

Mọi vấn đề của nhân loại đều đến từ việc con người thiếu năng lực ngồi im lặng một mình. Mình rất ấn tượng với thông điệp này của nhà toán học, triết gia Pascal.

Nếu có một chút tìm hiểu về cảm xúc, về tâm trí, về xu hướng hành vi con người bạn sẽ thấy năng lực ngồi im một chỗ, không hành động gì cả bất chấp những cảm xúc ào ạt đang xuất hiện, những giọng nói liên hồi đang thúc giục trong đầu là một năng lực xa xỉ, nhưng lại là món quà vô giá cho cả người nhận quà lẫn người tặng quà. Tức là nếu chúng ta có thể ngồi im được trong những tình huống khó khăn, có thể không nói khi rất muốn nói, có thể điều chỉnh thay vì tin tưởng tuyệt đối vào cảm xúc, suy nghĩ thì chúng ta có thể đối diện, vượt qua được phần nhiều những vấn đề trong cuộc sống. Chưa kể tới những vấn đề đến từ việc chúng ta không có năng lực ngồi im lặng, như câu nói của Pascal ở bên trên.

Những ngày ngồi thiền dài đằng đẵng, những giây phút quan sát, ghi nhận rồi buông bỏ suy nghĩ giúp mình bắt đầu có sự vững vàng, thấy được xu hướng muốn hành động, muốn nói, muốn giải quyết vấn đề của bản thân để rồi có những thời điểm đã có thể buông bỏ, chỉ ngồi im mà không cố tìm cách thay đổi người khác. Ngồi im để quan sát cảm xúc, suy nghĩ của bản thân. Rồi lại ngồi im để cho những chuyển động này lắng xuống.

Khi ngồi im, vấn đề tự thân nó có thể trở nên nhỏ hơn vì trong nhiều tình huống, vấn đề không lớn nhưng cách bản thân nhìn nhận, cảm thấy, làm chúng ta thấy vấn đề trở nên khổng lồ, không có lối ra.

Thử ngồi xuống, không cố gắng giải quyết. Bạn có thể sẽ được trải nghiệm một cách giải quyết vấn đề rất thú vị. Những góc nhìn mới sẽ xuất hiện, những cảm giác mới về vấn đề bạn đang đối mặt cũng có thể khác đi. Chủ động ngồi xuống để có thể thụ động giải quyết vấn đề, mình nghĩ cũng là một cách tiếp cận thú vị để thử nghiệm đúng không?

Những đúc kết này của mình đến từ rất nhiều lần đứng lên ngồi xuống, bỏ cuộc, bắt đầu lại, ghi nhận, ghi nhận, ghi nhận. Để rồi mình có thể sử dụng những những nguyên tắc trong thiền này cho cuộc sống đời thường.

Thiền định tưởng chừng là việc xa xôi nhưng bạn hoàn toàn có thể đưa thiền vào cuộc sống với những thực tập nho nhỏ, và xa hơn là áp dụng như mình vừa chia sẻ. Bạn có thể tham khảo khóa học Thiền cho người mới bắt đầu của mình để từng bước nhỏ nhất đến với thiền nhen.

Bạn có nghĩ là bản thân có kỹ năng lắng nghe tốt không? Nhìn chung thì mình thấy chúng ta đa phần khá tệ ở kỹ năng này. Chúng ta nghe để cho lời khuyên, nghe để được nói, giả vờ nghe, thậm chí là nghe để làm hài lòng người khác hơn là lắng nghe đích thực, mà mình gọi là lắng nghe sâu.

Những kiểu nghe này chắc chắn là gây hại tới bạn, người nghe. Đương nhiên cũng trực tiếp và gián tiếp ảng hưởng tiêu cực tới người nói nữa. Nghe sai làm chúng ta khó có thể đồng cảm, tạo ra kết nối sâu sắc với người khác.

1. Nghe mà nghĩ tới chuyện mình

Đây là lỗi sai phổ biến nhất khi lắng nghe người khác, của cả mình và rất nhiều người chia sẻ với mình. Người ta kể chuyện mà chúng ta thì đắm chìm trong câu chuyện của chúng ta, những điều mà chúng ta sẽ chia sẻ sau khi họ nói, những giải pháp mà ta sẽ cung cấp cho họ. Lỗi sai này không tác động quá tiêu cực tới cuộc hội thoại hay mối quan hệ như 4 kiểu lắng nghe còn lại. Nhưng nó là tiền đề cho những lỗi sai khác.

Điều đầu tiên bạn cần nhận ra là dù có nghe chuyện của người khác hay không thì trong đầu của chúng ta cũng có hàng ngàn suy nghĩ xuất hiện. Trung bình là 60.000 suy nghĩ mỗi ngày. Khi người khác kể chuyện, những trải nghiệm, cảm xúc của họ sẽ kích hoạt những suy nghĩ, cảm xúc bên trong chúng ta. Nếu không có sự tập luyện chánh niệm thì khi những câu chuyện của chính mình xuất hiện, chúng ta sẽ ngay lập tức bị cuốn theo. Để rồi tình huống lúc nà là người kia thì nói, còn chúng ta thì mãi mê với những suy nghĩ của bản thân.

Bạn nào từng ngồi thiền một chút sẽ thấy việc chúng ta bị cuốn theo những dòng suy nghĩ là hết sức quen thuộc. Chỉ ngồi với bản thân mà ta đã mất tập trung như vậy thì việc ngồi với người khác, thêm luồng suy nghĩ của người khác, giờ đây chúng ta nhìn từ bên ngoài thì có vẻ đang nghe, nhưng bên trong thì đang du ngoạn khắp nơi.

Nếu bạn thấy bạn có xu hướng lắng nghe này thì… cũng không sao đâu. Sẽ có sao nếu cứ giũ thói quen này. Nhưng bạn hoàn toàn có thể tập luyện để có thể nhận diện được những suy nghĩ lang thang, rồi quay trở lại với câu chuyện, cảm xúc của người đang rất nhiệt tình ở trước mặt bạn. Câu chuyện của họ là quan trọng, là thứ cần được nghe và hiểu ngay lúc này.

2. Nghe để được nói

Đây là kiểu lắng nghe khiến cho những cuộc hội thoại đi vào bế tắc. Mối quan hệ khó thông suốt mà có thể chứa đựng sự đè nén, xa cách.

Những người với xu hướng nghe để được nói thì họ… nghe để được nói. Họ không chờ được người kia chia sẻ hết câu chuyện. Kết quả là họ thường xuyên làm gián đoạn bằng những bình luận, câu chuyện cá nhân, nhận xét về những điều mà người kia đang chia sẻ. Và bằng một thế lực nào đó, họ lại tiếp tục kể câu chuyện của họ, nói câu chuyện của họ dù rằng mục đích ban đầu là để người kia được tâm sự.

Nhận diện và chấp nhận là 2 bước rất quan trọng để chúng ta thay đổi những kiểu hành vi này. Nghe và nói là một quá trình qua lại. Vậy nên nếu bạn thấy bản thân đang nói quá nhiều, cướp lời, làm gián đoạn khi người khác chia sẻ thì bạn cần nhận diện để thay đổi. Vì nếu không thì chúng ta khó có thể tiến được những bước tiếp theo để nâng cao kĩ năng lắng nghe, tạo ra sự an toàn cho những người xung quanh mỗi khi có cơ hội tương tác.

3. Nghe để cho lời khuyên

Không cho lời khuyên thì phải làm gì đây? Nghe là phải cho lời khuyên, vậy mới là nghe chứ. Đây là câu hỏi cũng như trăn trở của học trò mình khi mình hướng dẫn các bạn thực hành lắng nghe không cho lời khuyên.

Chúng ta quen với nói hơn là nghe, chúng ta thấy hành động gì đó sẽ tạo ra giá trị hơn là im lặng. Điều này dẫn tới việc chúng ta rất dễ để cho lời khuyên, nhận xét khi nghe câu chuyện của người khác. Quan trọng là chúng ta ít khi dừng lại để hỏi họ có xin mình lời khuyên không? Đời mình và đời họ khác nhau đủ thứ, sao lời khuyên mình cho lại đúng với họ được? Mình cho lời khuyên là vì mình hay là vì người kia?

Con người nói chung đều có tính tự chủ và muốn tính tự chủ của bản thân được tôn trọng. Rất nhiều lần chúng ta chia sẻ với người khác là vì muốn có người lắng nghe, muốn niềm vui hoặc nỗi buồn của chúng ta được công nhận. Chúng ta thậm chí vốn dĩ đã có câu trả lời rằng phải làm gì tiếp theo, nhưng ta vẫn cần một người nghe để xoa dịu cảm xúc, để nhận được sự đồng cảm. Nhưng nhìn chung thì khó để tìm được một người lắng nghe với sư đồng cảm.

Cho lời khuyên vẫn có giá trị. Nhưng nó chỉ phù hợp nếu người kia chủ động xin lời khuyên của chúng ta. Khi chúng ta đã lắng nghe thật kĩ mà không phán xét, chúng ta có nhận thức rõ ràng rằng lời khuyên của mình có thể mang lại giá trị cho người kia. Còn không chỉ đơn giản lắng nghe là đã rất giá trị rồi. Và đương nhiên là lắng nghe, không cho lời khuyên cũng tốn nhiều công luyện tập lắm đó.

4. Giả vờ nghe

Mình đoán là bạn đã từng giả vờ nghe rồi đúng không?

Giả vờ nghe hoặc vừa nghe vừa làm việc khác. Đây là kiểu nghe âm thầm gây hại cho mối quan hệ. Kiểu nghe này, mình đánh giá là còn nguy hiểm những kiểu nghe trước. Lắng nghe mà cho lời khuyên, nghe mà cướp lời thì vẫn còn chú ý đôi chút tới điều mà người kia chia sẻ. Còn giả vờ nghe thì chúng ta có thể ừ à khi người khác nói, chúng ta có thể nghe âm thanh nhưng hòan toàn không nghe được câu chuyện của người kia, không hiểu được cảm xúc, không hiểu được lí do gì mà người kia lại kể cho chúng ta nghe câu chuyện của họ.

Nhưng khoan. Để mình minh oan cho kiểu lắng nghe này một chút.

Chúng ta có giả vờ nghe vì có thể trong quá khứ, ta đã gặp phải một người nói quá nhiều, một người chúng ta không thích hoặc một người chỉ biết tới chuyện của họ mà chẳng biết tới chuyện của người khác. Nếu từ chối lắng nghe thẳng thừng thì lại làm họ khó xử. Nên thôi, chúng ta chọn cách giả vờ nghe. Cho họ cảm giác là chúng ta vẫn nghe. Hoặc thậm chí chúng ta cũng đã học được kiểu nghe giả vờ này khi chứng kiến phụ huynh, người trưởng thành xung quanh có lối hành xử tương tự.

Một hình thức khác của việc giả vờ nghe có thể là ta vừa nghe vừa làm việc khác. Ví dụ như vừa nghe vừa xem tivi, vừa nghe vừa đọc sách, vừa nghe vừa bấm điện thoại. Đương nhiên là với kiểu nghe nửa vời như vậy, chắc chắn chúng ta không hiện diện được với người kia, mối quan hệ cũng không có thêm những hiểu biết sâu sắc về nhau.

Kiểu lắng nghe này nguy hiểm ở chỗ nó là giải pháp tạm thời, ngắn hạn khi chúng ta không muốn nghe một ai đó. Nhưng nếu không có ý thức rõ rệt. Chúng ta sẽ dần tạo ra thói quen xấu của việc lắng nghe, làm mất đi giá trị của việc lắng nghe sâu.

Khi gặp ai đó mà vừa nghe vừa làm việc khác hoặc họ đang giả vờ nghe, mình thường chọn cách dừng lại, cho họ biết là mình sẽ nói tiếp khi họ xong việc, bỏ điện thoại xuống hoặc đã sẵn sàng tập trung vào câu chuyện mà mình chia sẻ. Mình rất hiểu và trân trọng giá trị của việc lắng nghe. Nên khi đã có kỹ năng vững chắc, mình dừng tiếp tay cho hành động giả vờ nghe.

5. Lắng nghe để làm hài lòng

Với kiểu nghe này, người nghe sẽ đồng ý với người nói dù không muốn đồng ý. Kiểu nghe này vùa giống mà vừa khác với giả vờ nghe. Giả vờ nghe cũng là một hình thức làm vừa lòng, nhưng người nghe vẫn giữ được những ranh giới nhất định. Mối quan hệ vẫn còn ở trạng thái ngang hàng. Nhưng với nghe để làm hài lòng, người nghe phải đeo lên một lớp mặt nạ để làm vừa lòng người nói.

Khi ta nghe để làm hài lòng người khác. Sớm hay muộn thì họ cũng sẽ mất lòng và có thể làm ta tổn thương. Đương nhiên nếu nghe mọi người kiểu này nhiều quá thì trong quá trình đó chúng ta cũng đã dễ đánh mất chính mình rồi. Cứ phải đồng ý với những điều mình không tin, đồng tình với những điều mình nghĩ ngưược lại thì sớm muộn chúng ta cũng sẽ lạc mất chính mình. Không biết đâu là điều mình cần tin, nên tin nữa, đâu là điều người ta muốn, đâu là điều mình muốn.

Mình có làm hẳn một khóa học miễn phí Làm hài lòng người khác, bạn thì sao? Nếu bạn thấy bản thân có xu hướng làm hài lòng người khác qua việc lắng nghe thì khóa học cũng giúp ích rất nhiều cho bạn đó.

Nghe là một quá trình trao đổi, kết nối và hiện diện với nhau. Nếu cứ nghe để làm hài lòng người khác thì chắn chắn lòng mình cũng khó mà yên ổn. Dù có thể chúng ta nghĩ rằng cứ chiều theo ý người nói thì mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi, nhưng mà khó để ổn về lâu dài với cách nghe như vậy lắm.

Bạn thấy thế nào với 5 lỗi sai này? Bạn mắc phải mấy cái? Mình cũng từng mắc cả 5 lỗi sai này chứ cũng không phải giỏi giang gì đâu. Nhờ có quá trình học hành, đặc biệt là lớp học về tâm lí trị liệu mà mình dần nhận diện và thay đổi được những điều này. Còn bạn, nếu bạn muốn một hành trình thực tập lắng nghe, và xa hơn là đến với sự đồng cảm thì có thể tham khảo khóa học của mình nha.